Back

ⓘ Dhalang ing donya pawayangan iku wong kang gadhah kaprigelan mainaké wayang utawa kang pinter ndalang. Mbiyèn, kaprigelan iki diwarisaké turun-tumurun. Dhalang ..



                                               

Gara-gara

Gara-gara ya iku pérangan ing pagelaran wayang kulit sing kebak guyonan kanthi migunakaké panakawan. Ing urutan pagelaran, gara-gara digiyaraké sadurungé perang kembang, udakara ing tengah wengi. Dhalang bakal miwiti suluk kanggo ngandharakaé kawahanan sing gawat.

                                               

Wayang Fabel

Wayang fabel iku jènising wayang kang nyeritakaké bab kéwan. Kabéh paraga ing wayang iku awujud kéwan. Lakon kang diceritakake uga lakon ing donyane kéwan. Salah sijiné dhalang wayang fabel ya iku Mbah Tris saka Semarang.

Dhalang
                                     

ⓘ Dhalang

Dhalang ing donya pawayangan iku wong kang gadhah kaprigelan mainaké wayang utawa kang pinter ndalang. Mbiyèn, kaprigelan iki diwarisaké turun-tumurun.

Dhalang duwé fungsi dadi sutradara, panyerat lakon, narator, juru main karakter, panyusun iringan, pesinden, panata panggung, penari lan liyané dadi duwé kemampuan akèh kanggo mimpin pagelaran.

Ana uga istilah dhalang jemblung kang ora nganggo perangkat wayang kanggo sarana carita ing nganggo tuturan kaya ta nuturaké dongèng.

                                     

1. Istilah

Tembung dhalang asalé saking Dahyang kang tegesé mèmper karo tabib. Ing tlatah Jawa tembung iki uga duwé makna ngudal piwulang utawa ambeberaken ngèlmu, awèh pencerahan kanggo pemirsane.

Dhalang Wayang Kulit uga kalebet pawongan ingkang gadhah kaprigelan pamijén mirunggan babagan andhalang. Dhalang bisa carita sedalu natas ingkang dipunsekuyung déning pengrawit, pesinden, ngginakaken gamelan, wayang, soundsystem, lan panggung.

Pakem carita ingkang kagelar èstunipun kathah sanget ing antawisipun Ramayana lan Mahabarata saha carita asli Indonésia antawisipun Déwa Ruci, Sudamala lan sanèsipun.

Ing sajeroning pagelaran Dhalang uga gadhah-gadhah kuwajiban peran ingkang kathah ing antawisipun dados aktor tunggal, pranata gendhing, sutradara, paraga juru main, pranata sabet gerak, pranata panggung, pranata keseniyan pagelaran, lan sanèsipun.

Ing jaman kina Dhalang ugi sinebat Dhahyang ingkang ngemu werdi pawongan pinunjul ing babagan kebatosan utawi tembungipun sanès tabib, lan dados sesepuh ing bebrayan, sanak-dulur, tangga tepalih. Malah ing jaman rumiyin utawi jaman kina Dhalang boten namung Mayang, nangging ugi laku darma paring pitulungan dhumateng sanggya ingkang mbetahaken, lan ugi dados panggènan mundut seserepan babagan ruwet rentenging kulawarga menapa déné bab bebrayan agung.

Ing babagan ruwet renteng kulawarga Dhalang asring dipunsuwuni pamangih menggah kawetahanipun tiyang sesomahan. Bab bebrayan agung saged katitik saking tradisi Dhalang mupu anak. Liripun kapitayan bebrayan masarakat rumiyin manawi wonten bayi lair mangka ing désanipun wonten Dhalang ingkang nembé mayang, pramila bayi énggal kasusulaken dateng panggung lan dipunpangku Ki Dhalang saha kaparingan asma. Ing wanci ageng laré punika dados anak angkatipun Dhalang, saha Dalang gadhah kuwajiban moral ndhèrèk anggulawenthan laré punika ngantos ageng.

                                     

2. Sekolah dhalang

  • Pamulangan Dhalang Habirandha, ing Yogyakarta.
  • Jurusan Pedhalangan Sekolah Tinggi Seni Indonésia Surakarta STSI.
  • Jurusan Seni Pedhalangan, Fakultas Seni Pertunjukan, Institut Seni Indonésia ISI.
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →